WWW.THESIS.DISLIB.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Online materials, documents
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |   ...   | 18 |

«Jeugdige reflecties op het leven Welke betekenis geven jeugdigen aan de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing? ...»

-- [ Page 1 ] --

Jeugdige reflecties op het leven

Welke betekenis geven jeugdigen aan de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van

levensbeschouwing?

Masterscriptie Universiteit voor Humanistiek

Afstudeervarianten: Geestelijke Begeleiding en Educatie

Esli Jongen Begeleiders:

Studentnummer 0070071 Prof. dr W. Veugelers & Dr. C. Schuhman

esli.jongen@gmail.com Meelezer: Dr. Martien Schreurs Universiteit voor Humanistiek Afstudeercoördinator: Dr. U. Jansz 18 maart 2012 Inhoudsopgave

1. Inleiding p. 4

2. Probleemstelling, doelstelling en vraagstelling p. 6

2.1 Probleemstelling p. 6

2.2 Doelstellingen p. 8

2.3 Vraagstelling p. 9

3. Levensbeschouwing; wat is dat? p. 10

3.1 Dimensies van levensbeschouwing. p. 10

3.2 Levensbeschouwing gezien in de context p. 12

3.3 Levensbeschouwing als persoonlijke zingeving p. 13

4. Jeugd, levensbeschouwelijke vorming en uiting p. 17

4.1 Een actieve houding van jeugdigen in levensbeschouwelijke vorming? p. 17

4.2 Voorwaarden voor het werken met jeugd en levensbeschouwing p. 22

5. Methode p. 27

5.1 Een tekortkoming van stadiamodellen p. 27

5.2 Een eerste ronde van dataverzameling en – analyse p. 28

5.3 Verantwoording van de afbakening p. 29

5.4 Onderzoeksmateriaal en –benadering p. 32

6. De gebruikte concepten in onderzoeksliteratuur over jeugd en levensbeschouwing p. 34

6.1 Definiëring van concepten a.d.h.v. de theorie uit onderzoeksartikelen p. 35

6.2 Operationalisatie van de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing p.43

7. Welke betekenis geven jeugdigen aan de existentiële dimensie van levensbeschouwing?

–  –  –

'I love how I feel when I run after the ball, when I pass it to somebody or when I get the ball.

It's a rush. I'm so free. Last night we forgot to stop playing even when it was dark. I go into 'soccer world' and it's like a different reality or something, more than just me or any one person. It's like I can feel God inside my legs, helping me run.' (Mercer, 2006; 499).

Het bovenstaande citaat is afkomstig van Daniël, een jongen van negen jaar. Het is een voorproefje op de voor u liggende studie. Het thema daarvan is jeugd en levensbeschouwing. Maar wat houdt dat in, levensbeschouwing? Er wordt op zoek gegaan naar reflecties van jeugdigen op hun leven (in een groter geheel). Denken zij na over de betekenis van hun leven? Zijn zij in staat hun ideeën daarover te verwoorden?

De vraag hoe volwassenen jeugdigen serieus kunnen nemen, is een rode draad geweest in de afgelopen studiejaren. Het startte met een onderzoek naar diagnosegesprekken in de kinderoncologie en kreeg vervolg in een onderzoek naar gesprekken met kinderen bij de Raad voor de Kinderbescherming. In beide praktijken was het een schrijnende ervaring om te zien hoe weinig jeugdigen werden uitgenodigd om (mee) te praten of vragen te stellen over wat er gaande was in hun leven. En dat was niet mis. Dachten ze hier niet over na, waren ze niet in staat er woorden aan te geven of voelden ze zich niet veilig genoeg om zich te uiten? Het zijn vragen die ik me ook meermalen heb gesteld na de lessen levensbeschouwing die ik gaf in het voortgezet onderwijs. Het bleek geenszins mee te vallen om leerlingen uit te nodigen om te praten of schrijven over hun leven.

Er waren enkele zeldzame momenten waarop jeugdigen een opmerking maakten waaruit bleek dat zij zich ten diepste bewust waren van wat hun situatie te betekenen had voor hun leven. Ik herinner me een achtjarig meisje in een raadsgesprek. De raadsonderzoekster legde haar in de laatste deel van het gesprek uit dat zij geen contact met haar vader kan hebben als dat „schadelijk‟ voor haar is. Het meisje fel roept daarop fel uit: „Maar dan kan het niet!‟ Het zijn momenten die me aanzetten tot verder onderzoek. Voor u ligt het resultaat van nog zo‟n zoektocht, deze keer met het thema levensbeschouwing. Wat voor reflecties op hun leven uiten jeugdigen? Als zij daaraan uiting geven… Er zijn veel mensen tot steun geweest in de periode van onderzoeken en schrijven. Er zijn er een aantal die ik persoonlijk wil bedanken.

Carmen en Wiel, jullie wil ik bedanken voor de concrete feedback op mijn stukken. In de gesprekken, waarin ik het heb gewaardeerd dat er ook gelachen kon worden, reikten jullie me de handvatten aan om het geschreven werk aan te scherpen.

Martien, een super snelle meelezer.

Lief, zus, mam en Nico. Bedankt voor jullie onvoorwaardelijke steun.

2. Probleemstelling, doelstelling en vraagstelling

2.1 Probleemstelling De jeugd is een tijd van ontdekken, ervaren en zoeken. Het verkennen van het leven doen jeugdigen alleen of samen. Met een vriend(in), maar soms ook met een volwassene, een professional. Mogelijk komen zij een professional tegen die zich bezighoudt met (een aspect) van levensbeschouwelijke vorming. Dat kan een humanisticus zijn, een geestelijk verzorger werkzaam in de jeugdhulpverlening of een docent humanistisch vormingsonderwijs en levensbeschouwing. Er wordt van deze humanistici verondersteld dat zij kennis hebben van levensbeschouwing en bijdragen aan levensbeschouwelijke begeleiding en vorming. Maar wat is dat, levensbeschouwing? In deze studie wordt er gezocht naar een begripsverheldering van levensbeschouwing en naar dimensies ervan die karakteristiek zijn voor het werk van humanistici.





Voor de volgende stap in de probleemstelling, moeten we een tipje van de sluier oplichten over de inhoud van het onderzoek. Alma en Smaling (2010) hebben een conceptuele verheldering van het begrip levensbeschouwing gegeven, die gebruikt wordt in deze studie. Er zijn twee dimensies van levensbeschouwing die het maken tot „een bron van zingeving.‟ (Alma, 2008). Het gaat om de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie. In de existentiële dimensie staan vragen over de zin van het leven centraal. In de spiritueel-transcendente dimensie vragen over de verbondenheid met een persoonsoverstijgende macht of een groter geheel. De existentiële en spiritueel-transcendente dimensies van levensbeschouwing zijn karakteristiek voor het werk van humanistici (wat in het methodologische hoofdstuk aanvullend wordt verantwoord). Wat is de precieze aard van deze dimensies van levensbeschouwing?

In publicaties van humanistici worden algemene omschrijvingen of losse voorbeelden ter illustratie van het werkveld gegeven (Kuyk, 2003; Stuij, 2002). In de internationale onderzoeksliteratuur op het terrein van jeugd en levensbeschouwing lijkt een andere taal gebezigd te worden. Publicaties die het werkterrein op systematische wijze inzichtelijk maken, ontbreken. Welke uitingen zijn existentieel te noemen? En welke spiritueel-transcendent? In deze studie wordt op zoek gegaan naar illustraties van deze dimensies van levensbeschouwing, wat kan bijdragen aan conceptuele helderheid.

Het werk van geestelijk verzorgers en docenten humanistisch vormingsonderwijs en levensbeschouwing wordt verantwoord op basis van een tweede veronderstelling. Die is dat jeugdigen in staat zijn om (al dan niet met begeleiding) na te denken en uiting te geven aan levensbeschouwing, waaronder de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie. Het is een vooronderstelling die bevraagd kan worden. Beschikken jeugdigen over voldoende cognitieve, vooral reflectieve en talige vermogens om hiermee bezig te zijn? In de literatuur zijn algemene aannames te vinden in stadiamodellen, die de ontwikkeling en mogelijkheden van jeugdigen voor verschillende leeftijdsfasen beschrijven. Daarnaast zijn er verschillende professionals die aannames doen over de mogelijkheden van jeugdigen om over levensbeschouwing na te denken. Geestelijk verzorger Elza Kuyk, werkzaam

in de jeugdzorg, doet de volgende aanname:

„Er zijn steeds meer jongeren die niet gewend zijn op levensbeschouwelijke vragen te reflecteren. Ook hebben steeds minder jongeren een kerkelijke binding. Ze zijn wel volop bezig met zingevingvragen, maar hebben lang niet altijd een 'taal' waarin zij zich in dit opzicht goed uit kunnen drukken.‟ (Kuyk, 2003) Een onderbouwing van de aanname dat jeugdigen beschikken over gebrekkige reflectieve vermogens ontbreekt. De wijze waarop zij met zingevingsvragen bezig zijn, wordt niet geïllustreerd. Directeur van de opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs, Nico Stuij, omschrijft de kern van het werkveld.

De mogelijkheid van de leerling om te reflecteren op het eigen leven is het uitgangspunt:

„In de lessen levensbeschouwing is niet een bepaalde levensbeschouwing het vertrekpunt, maar het leven van elke individuele leerling die zoekt naar een leidraad om zijn leven goed te leiden. Reflectie op levensdoelen en levenservaringen van individuele leerlingen staat daarom centraal in het vak levensbeschouwing. Deze reflectie kan leiden tot zelfcorrectie. De jongere leert op deze wijze zijn persoonlijke levensbeschouwing bewust in te vullen, te verdiepen en desgewenst te vernieuwen.‟ (Stuij, 2002; 41).

Er ontbreekt opnieuw een koppeling tussen deze aannames en materiaal uit de praktijk, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt dat jeugdigen reflecteren op hun leven. Er wordt in deze studie gezocht naar uitingen van existentiële en spiritueel-transcendente aard die laten zien dat jeugdigen in staat zijn om te reflecteren op hun eigen leven (in een persoonsoverstijgend geheel).

Het gros van de onderzoekspopulatie in deze studie bestaat uit jeugdigen tussen de acht en achttien jaar oud en is afkomstig uit verschillende werelddelen, voornamelijk uit Europa, Noord-Amerika en Australië. Zij hebben diverse levensbeschouwelijke achtergronden.

Het gemis aan conceptuele helderheid en illustraties van de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing heeft gevolgen voor de praktijk. Het heeft hoogstwaarschijnlijk zijn weerslag op het functioneren van professionals die worden geacht met deze dimensies te werken. Het is de vraag of zij hiertoe in staat zijn. Kunnen zij existentiële en spiritueel-transcendente verwoorden, in vragen voorleggen aan jeugdigen in educatie en hulpverlening? Dit vraagt niet alleen om begrip van wat de dimensies inhouden, maar ook om taal die aansluit bij de leefwereld van de jeugdige.

Een ander mogelijk gevolg van de gebrekkige helderheid, is dat uitingen van existentiële of spiritueel-transcendente aard die jeugdigen doen, niet worden herkend door de professional. Wanneer dat het geval is, bestaat de kans dat eraan voorbijgegaan wordt. Het herkennen van de uiting, geeft de mogelijkheid om op actieve wijze aandacht te besteden aan de existentiële of spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing.

2.2 Doelstellingen

De bovenstaande probleemstelling mondt puntsgewijs uit in de volgende doelstellingen:

- Het samenbrengen van de werkvelden geestelijke begeleiding en educatie.

- Het leveren van een conceptuele verheldering van de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing (zoals beschreven door Alma en Smaling, 2010).

- Inzicht verschaffen in welke betekenis jeugdigen geven aan de existentiële en spiritueeltranscendente dimensie levensbeschouwing (waar vanuit mogelijk een inhoudelijke legitimatie van het werken met de levensbeschouwing van jeugdigen kan volgen.)

- Het geven van handvatten voor de wijze waarop uitwisseling over de existentiële en spiritueeltranscendente thema‟s door professionals kan worden geïnitieerd.

Wetenschappelijke relevantie

-Het bijdragen aan conceptuele helderheid van de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing.

- Kennis verzamelen over welke betekenis jeugdigen geven aan de existentiële en spiritueeltranscendente dimensie van levensbeschouwing.

Maatschappelijke relevantie

- Het onderzoek verschaft inzicht aan geestelijk verzorgers in jeugdzorg en docenten humanistisch vormingsonderwijs/ levensbeschouwing om existentiële en spiritueel-transcendente uitingen te herkennen en hierover uitwisseling te initiëren.

- Het onderzoek levert een bijdrage aan een karakterisering van het werkterrein van geestelijk verzorgers in de jeugdzorg en docenten humanistisch vormingsonderwijs.

2.3 Vraagstelling Welke betekenis geven jeugdigen aan de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing?

Het verhelderen van de concepten levensbeschouwing, de existentiële en spiritueel-transcendente dimensie ervan, gebeurt aan de hand van theorie in hoofdstuk één. De titel is: „Wat is dat, levensbeschouwing?‟ In hoofdstuk vier vindt een verkenning van begrippen plaats. De definiëringen en operationalisaties die te vinden zijn in empirische onderzoeksliteratuur gericht op de doelgroep jeugd worden geanalyseerd.

Hoofdstuk twee richt zich specifiek op de doelgroep jeugd en de zoektocht naar levensbeschouwing.

Het eerste deel ervan gaat uit naar aannames in de theorie over de mogelijkheden van jeugdigen om op actieve wijze bezig te zijn met levensbeschouwing. Het tweede deel beschrijft enkele specifieke condities die de mogelijkheden beïnvloeden van jeugdigen om zich te uiten in een contact met volwassenen. Het zijn condities die een rol spelen in contacten over existentiële en spiritueeltranscendente thema‟s. In het methodische hoofdstuk drie wordt een overzicht gegeven van de opbouw van de studie, met een verantwoording van keuzes, afbakeningen en de gehanteerde onderzoeksbenadering.

Er volgen twee hoofdstukken met analyses van uitingen van jeugdigen voor de existentiële dimensie (hoofdstuk vijf) en de spiritueel-transcendente dimensie van levensbeschouwing (hoofdstuk zes). Er wordt afgesloten met een conclusie, discussie en aanbevelingen voor voortgaand onderzoek.

3. Levensbeschouwing; wat is dat?

Levensbeschouwing strekt zich uit van de sjamaan die rituele handelingen verricht, tot op schrift overgedragen werken als de Bijbel, kerkgang en vragen die we onszelf stellen over ons bestaan in de omringende kosmos. We kunnen denken aan georganiseerde levensbeschouwelijke stromingen, zoals het humanisme en het Christendom. Het zijn collectieve verbanden met een ideologie waarbij mensen zich kunnen aansluiten. De rijkdom van levensbeschouwing als zich uitstrekkend over verschillende domeinen van het menselijke leven stelt ons voor een uitdaging wanneer we het pogen te verhelderen.



Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |   ...   | 18 |


Similar works:

«Running Head: TUITION DISCOUNTING Tuition Discounting for Revenue Management Nicholas W. Hillman Assistant Professor University of Utah *** Draft copy, please do not redistribute without permission *** Paper presented at the Association for the Study of Higher Education’s 35th Annual Meeting, November 17-21, 2010. Indianapolis, IN. TUITION DISOCUNTING 2 Abstract Over the past decade, institutionally-funded financial aid (or tuition discounts) have been the fastest-growing item within most...»

«CARDINAL FINANCIAL CORPORATION Dear Shareholders: You are cordially invited to attend the Annual Meeting of Shareholders of Cardinal Financial Corporation (the ‘‘Company’’), which will be held on April 15, 2011 at 10:00 A.M., at the Fair Lakes Hyatt, 12777 Fair Lakes Circle, Fairfax, Virginia. At the meeting, four directors will be elected for a term of three years each. Shareholders will also be asked to approve a non-binding resolution to endorse the Company’s executive compensation...»

«01-Papa-45411.qxd 10/11/2007 4:38 PM Page 1 CHAPTER 1 An Orientation to Organizational Communication Chapter Outline ORGANIZATION AND COMMUNICATION The Concept of Organization The Concept of Communication Studying Organizational Communication Understanding Organizations Awareness of Skills Career Opportunities Development of the Field Relationship to Other Fields PERSPECTIVES ON ORGANIZATIONAL COMMUNICATION The Traditional Perspective The Interpretive Perspective The Critical Perspective...»

«Working Paper Series The development and retention of Melbourne’s trams and the influence of Sir Robert Risson. Graeme Turnbull Transport Research Centre ISSN 1038-7448 Working Paper No. 01/2002 August 2002 The development and retention of Melbourne’s trams and the influence of Sir. Robert Risson. Graeme Turnbull Transport Research Centre ISSN 1038-7448 Working Paper No. 01/2002 August 2002 Graeme Turnbull is a PhD student and staff member at the Transport Research Centre and can be...»

«CRESCER JUNTOS NA UNIDADE E NA MISSÃO Construído em 40 anos de diálogo anglicano-católico romano Uma declaração conjunta da Comissão Internacional Anglicana/ Católica Romana para a Unidade e a Missão (IARCCUM) PREFÁCIO Em maio de 2000, o arcebispo de Canterbury, Dr. George Carey, e o Presidente do Pontifício Conselho para a Promoção da Unidade dos Cristãos, Cardeal Edward Cassidy, promoveram um encontro de bispos de nossas duas Comunhões em Mississauga, no Canadá, para buscar um...»

«I nspec tor Ge ne ral Report No. DODIG-2015-165 U.S. Department of Defense AUGUST 28, 2015 Independent Auditor’s Report on the Attestation of the Existence, Completeness, and Rights of Select Army-Held Operating Materials and Supplies–Ammunition I N T E G R I T Y  E F F I C I E N C Y  A C C O U N TA B I L I T Y  E X C E L L E N C E I N T E G R I T Y  E F F I C I E N C Y  A C C O U N TA B I L I T Y  E X C E L L E N C E Mission Our mission is to provide independent,...»

«Sermon #3237 Metropolitan Tabernacle Pulpit 1 OUR LORD’S PREACHING NO. 3237 A SERMON PUBLISHED ON THURSDAY, FEBRUARY 16, 1911, DELIVERED BY C. H. SPURGEON, AT THE METROPOLITAN TABERNACLE, NEWINGTON. “The Lord has anointed Me to preach good tidings unto the meek; He has sent Me to bind up the brokenhearted.” Isaiah 61:1. [Two more Sermons by C. H. Spurgeon on the latter part of the text are #1604 and #1605, Volume 27—HEART DISEASE CURABLE and JESUS KNEW WHAT HE WOULD DO—Read/download...»

«Our King and Priest “The LORD said unto my Lord, Sit thou at my right hand, until I make thine enemies thy footstool. The LORD shall send the rod of thy strength out of Zion: rule thou in the midst of thine enemies.” Psalm 110:1-2 “The LORD hath sworn, and will not repent, Thou art a priest for ever after the order of Melchizedek.” Psalm 110:4 Men Need a King and Priest A. In a world of sin and trouble, men need both a king and a priest for their respective functions. B. We do not read...»

«The Pilgrim Statue of Venerable Michael McGivney Founder of the Knights of Columbus Apostle to the Young and Protector of Christian Family Life The Pilgrim Statue of Venerable Michael McGivney Founder of the Knights of Columbus Apostle to the Young and Protector of Christian Family Life Overview The primary objective of the Pilgrim Statue of Venerable Michael McGivney is to allow thousands of the faithful in parishes to know and get close to the “person” of Fr. McGivney. Touching his...»

«AMERICAN COUNCIL OF INDEPENDENT LABORATORIES Preliminary Program Guide 79TH ANNUAL MEETING REGISTER HERE St. Louis, MO September 26 – 29, 2016 Hilton St. Louis at the Ballpark Sponsors Sponsors Gold Agilent Technologies Pace Analytical Services, Inc. Thermo-Fisher Scientific Waters Corporation Silver Perkin Elmer Robert W. Baird & Co. Register Now! Early Bird Pricing available through 9/1/16 Register here: http://www.acil.org/events/EventDetails.aspx?id=701438&group= Website:...»

«Fiat Lingua Title: The Sehlerai Language Author: James R. Russell MS Date: 01-05-2013 FL Date: 02-01-2013 FL Number: FL-000011-00 Citation: Russell, James R. 2013. The Sehlerai Language. FL-000011-00, Fiat Lingua, http://fiatlingua.org. Web. 01 Feb. 2013. Copyright: © 2013 James R. Russell. This work is licensed under a Creative Commons AttributionNonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License. ! http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Fiat Lingua is produced and maintained by the...»

«Daughters are Diamonds: ‘When Honour Precludes the Freedom of the Reflexive Self’1. Shafinaaz Hassim. “The Indian sees himself not merely as the father of a family, but as the founder and head of succeeding generations bearing his name in honour and wealth. He will establish a family trust, make his pilgrimage to Mecca if he is a Moslem, and put his name in large letters on the properties he has built. He becomes a pillar of society during his lifetime and a benefactor of his family at...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2017 www.thesis.dislib.info - Online materials, documents

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.