WWW.THESIS.DISLIB.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Online materials, documents
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:     | 1 | 2 || 4 |

«163 Faros na escuridade. Ideoloxía e tradución: os enfoques feministas e poscoloniais MARÍA REIMÓNDEZ Tradutora e investigadora independente A ...»

-- [ Page 3 ] --

suxire que a tradutora é neutral, que está por enriba da historia e da ideoloxía; a tradutora pode mesmo verse como unha figura alienada neste constructo, unha alienación que moitas veces se fai pasar pola «obxectividade» da profesional [...]. Así, a metáfora da transferencia implícita na conceptualización occidental da tradución vai en contra da

FAROS NA ESCURIDADE.

IDEOLOXÍA E TRADUCIÓN:

OS ENFOQUES FEMINISTAS E POSCOLONIAIS

autorreflexividade e o empoderamento das tradutoras, e promove unha sorte de amnesia sobre a ideoloxía nos procesos de tradución que facilita que a supremacía dos valores dos poderes dominantes pase sen ser examinada á cultura e ao mundo globalizado.

(2007: 7) As metáforas son tamén un aspecto que teóricas feministas levan investigando longo tempo en relación coa tradución. O estudo de Lori Chamberlain (1997), que xa é un texto de referencia neste sentido, analiza como as tradutoras se conceptualizan como «criadas» dos autores, cunha división de xéneros claramente marcada por liñas de poder. Mesmo en casos onde se constata que traducen, no literario, máis homes que mulleres, tal é o caso de Galicia (véxase Baxter 2010), novamente a análise pon de manifesto que é, como indica Baxter, unha cuestión de poder. Isto é algo no que tamén cadran algunhas críticas poscoloniais en que se ve que quen traduce pode ter un status superior á autora ou autor por cuestións de poder. Así, a insistencia en recorrer «ao autor» ou á «intención do autor» non sería máis que un xeito de perpetuar valores imperialistas e patriarcais que entran en contradición clara con ideas xa moi asentadas na teoría da literatura desde a morte do autor de Roland Barthes, xa non digamos co feito de que esta idea só ten valor para os textos literarios, onde hai unha autoridade.

Basear a investigación en tradución en tales conceptos resulta totalmente absurdo cando falamos do groso de traballos que se fan no campo da tradución e que implican textos sen autoría explícita (pensemos en toda a documentación da Unión Europea, textos lexislativos, médicos, comerciais etc.).

Seguindo esta liña de traballo, as teorías feministas e poscoloniais forneceron importantes estudos sobre a complicidade entre a tradución e o patriarcado e imperio. Citarei só algúns exemplos para ilustrar este punto. Primeiramente resulta inevitable recorrer ao estudo de Adnan 1999 con respecto á tradución das Rubbayat de Omar Sharif por Fitzgerald, en que unha concepción cultural concreta, unha visión do mundo –a árabe– se presenta como baixa e non digna para a gran cultura imperial británica.

Fitzgerald, tal e como recollen paratextos sobre o seu traballo como tradutor, consideraba o texto «inferior» e víase como o encargado de «enxalzalo» para que fose unha obra digna. A intervención cómplice co imperio do tradutor é clara. Resulta curioso que aínda a día de hoxe as Rubbayat siga considerándose un texto canónico dentro da literatura «británica».

En liña con este traballo está tamén o de Mahasweta Sengupta, quen analiza, entre outras cousas, a interacción da tradución coa formación da imaxe orientalista da India. O seu traballo céntrase na escolla de textos, que caracteriza como un esforzo consciente «de recuperar unha ‘idade dourada’ do pasado indio que existía antes do 174 MARÍA REIMÓNDEZ

período medieval e da chegada dos gobernantes islámicos ao subcontinente» (1995:

160). Esta mesma autora céntrase no traballo da tradución do Gitagovinda e da forma en que, en liña con moitas outras traducións da época colonial, foi adaptado para «encaixar nunha ‘imaxe’ aceptable ao gusto europeo» (1995: 161) ata o punto en que un poema erótico se converte nunha oración devocional mística. O interesante deste caso é que o tradutor, Jones, afirmaba non ter engadido «nin unha imaxe ou idea»

(1995: 161), o cal reforza a tese de que as ideoloxías dominantes procuran custe o que custar facerse pasar por invisibles.

Desde o contexto africano chegan tamén análises deste tipo, como a realizada por Stanley Ridge sobre as negociacións que se deron en Sudáfrica durante o xuízo do xefe Langalibalele (2009: 195-202) ou a análise de Paul Bandia das traducións de literatura oral como parte da colonización (2000: 353-362).

Mais o marco feminista e poscolonial axuda a analizar moitas outras instancias de perpetuación e subversión do poder fóra do eido literario. Mazid (2007) fala, por exemplo, da tradución ao árabe do informe do Banco Mundial titulado Gendering Development, en que o tradutor Hisham Abdalla cambia os neutros a masculinos, co cal a propia tradución «non ten en absoluto enfoque de xénero. Todas as actuantes e axentes e suxeitos do orixinal, a maioría, ou polo menos moitas, das cales son mulleres, son traducidas a equivalentes en masculino en árabe» (Mazid 2007: 72). Como conclúe Mazid: «Unha situación en que as nosas ideoloxías se volven manifestas é cando hai que traducir o xénero, sobre todo entre linguas que teñen atribucións de xénero gramatical diferentes» (Mazid 2007: 71).

Porén, o interesante destas análises é que non fican en meras miraxes do pasado, senón que nos ensinan os xeitos en que o patriarcado e o imperio seguen a reproducirse, a apropiarse das voces alleas no presente. Aínda así, se cadra o máis importante destes traballos é que abriron portas para o desenvolvemento de novas estratexias que foron tamén obxecto de reflexión e estudo teórico nun círculo virtuoso exemplar. No caso dos feminismos adoita falarse das estratexias desenvolvidas polas feministas canadenses, afeitas a se traduciren entre o inglés e o francés. Porén, é máis axeitado falarmos de estratexias xerais de intervención que se foron adaptando e desenvolvendo en diferentes contextos. Algúns enfoques prácticos foron analizados máis polo miúdo, como por exemplo os textos que Luise von Flotow denomina textos «ofensivos desde o punto de vista político» (1997: 45) e para os cales afirma que non existe unha única estratexia para a súa tradución. Cada tradutora vai desenvolvendo as súas propias estratexias dependendo do tipo de manifestación patriarcal con que se atope. A linguaxe sexista é unha desas manifestacións e tampouco neste caso existe unha reacción

FAROS NA ESCURIDADE.





IDEOLOXÍA E TRADUCIÓN:

OS ENFOQUES FEMINISTAS E POSCOLONIAIS

dogmatizada, senón máis ben unha concepción aberta ao uso e percepcións das feministas. Cada lingua ofrece tamén unhas posibilidades de creatividade diferentes e é aí onde as tradutoras aplican estratexias para non seguir o ditado dos masculinos «xenéricos» e outras estratexias de tradución sexistas sancionadas socialmente. Desde a linguaxe inclusiva, a alternancia de femininos e masculinos, ao feminino xenérico, as diferentes intervencións son obvias e manifestas nos textos e veñen evidenciar o novo poder das tradutoras feministas na súa interpretación aberta dos textos.

Destacan neste campo de estratexias subversivas aquelas desenvolvidas por Gayatri C. Spivak para traducir a Mahasweta Devi, onde a intersección lingua non hexemónica/ patriarcado/imperio/caste se pon de sumo manifesto e se converte nun vizoso lugar de reflexión sobre a posición da tradutora poscolonial e feminista.

Este tipo de prácticas subversivas, é dicir, de prácticas que traballan de forma consciente contra os discursos hexemónicos que buscan facerse pasar por invisibles, son fundamentais para o establecemento de alianzas entre proxectos de transformación porque, como ben indica Spivak: «Existen incontables linguas en que as mulleres de todo o mundo crecen e se fan mulleres ou feministas» (1992:190). Sen esa comunicación entre proxectos que teña en conta a posición de cadaquén resulta imposible rachar coa explotación que provocan os discursos hexemónicos.

Faros que nos iluminan

A luz que os feminismos e as teorías poscoloniais deitaron sobre a tradución ten moito que dicir tamén sobre o que acontece no campo da tradución en Galicia, tanto desde un punto de vista teórico como práctico. Sen dúbida, a todo o discurso tradicional sobre a tradución que mencionei anteriormente en Galicia cómpre engadirlle dous aspectos máis de vital importancia: a tradución como ferramenta para a «normalización» e para a «construción nacional». Cómpre analizar estes dous discursos baixo o potente foco dos nosos faros.

O discurso da normalización defende a tradución como unha ferramenta para «anovar»

e «anosar»5 a lingua, a cultura e, en particular, o sistema literario. Mais, pensando Esta cita de Álvaro Cunqueiro converteuse en frase tipo e mesmo chegou a denominar os volumes publicados por Alberto Álvarez Lugrís e Anxo Fernández Ocampo (1999), coas actas do congreso do mesmo nome que tivo lugar na Universidade de Vigo en 1998.

176 MARÍA REIMÓNDEZ desde o marco feminista e poscolonial, que tipo de anovamento e anosamento se promove? Para promover os valores de quen? No nome da normalización en Galicia resultan aceptables estratexias que «anosan» textos e mesmo experiencias sen reparar en que malia pertencermos a unha comunidade non hexemónica, no noso interior tamén hai centros e periferias, desde a hexemonía hetero-patriarcal á apropiación de imaxes ou experiencias de pobos aos que como cidadás occidentais oprimimos. Unha característica clave de «anosar» e «normalizar» entendido desta maneira é, a meu entender, a eliminación do que fai diferente, o subsumir a outra en nós, algo que pode levar a borrar a responsabilidade que como cidadás do Norte temos cara a outros pobos ou cara a grupos dentro do noso propio. En estreita relación con isto está o papel que as tradutoras aprendemos a desenvolver como normalizadoras e cómpre preguntarse se a asunción dese papel non leva implícita unha renuncia ao exercicio crítico e consciente do noso traballo. A tradutora é interpelada por estes discursos a ser normal, fiel e invisible, aínda máis porque iso permite que a normalización e a nación poidan seguir estando dirixidas por unha ideoloxía patriarcal e en moitos casos encubertamente colonizadora.

O discurso da normalización, ademais, ten tamén moito que ver cun enfoque que denominarei, a falla de mellor palabra, «filolóxico» da tradución. Refírome con isto a que en Galicia é o máis habitual valorar unha tradución literaria polo uso enxebre, florido ou como mínimo «correcto» da lingua, o cal evita reflexionar sobre feitos da propia escrita literaria e, aínda máis relevante, sobre os enfoques que se lles dan ás traducións. O que quero dicir con isto é que algunhas tradutoras, en aras desta idea da normalización, acaban facendo que calquera libro, mesmo algúns protagonizados e narrados por personaxes con idiolectos fanados, coloquiais ou alleantes, acaben falando como Otero Pedrayo en Arredor de si.

Aínda máis relevante resulta a cuestión da construción nacional, xa que é abondo evidente que en Galicia esta se centra tradicionalmente na lingua e, en particular, no literario como cerna do proxecto identitario colectivo. Ocorre, por tanto, que, ao igual que en moitas outras linguas non hexemónicas, o concepto de «fidelidade» de tradutoras e tradutores é aínda máis complexo, pois está vinculado a un proxecto nacional que, como ben criticamos as feministas galegas, nace dunha fonte fondamente patriarcal.

Se queremos tomar o literario como mostra, e tendo en conta a importancia que a literatura ten para a construción nacional galega, os estudos de Noia Campos (1995), González Millán (1995) ou en exemplos concretos Vieites (2003) ou López Silva (2003) parecen deixar pouco lugar a dúbida. No caso da literatura, semella un auténtico paradoxo que en Galicia precisamente se busque recorrentemente un canon de «literatura universal», auténtica teima que aparece de forma recorrente en calquera

FAROS NA ESCURIDADE.

IDEOLOXÍA E TRADUCIÓN:

OS ENFOQUES FEMINISTAS E POSCOLONIAIS

debate sobre tradución, como a necesidade imperiosa de dispoñermos na nosa lingua dunha serie de textos que deberían considerarse básicos para podermos acceder ao acervo de coñecemento colectivo da humanidade. Resulta un paradoxo porque os construtores da nación enumeran esa listaxe de libros escritos case exclusivamente por autores de linguas hexemónicas por unha boca e pola outra láianse seguido de que a literatura galega non é traducida nin considerada noutros lugares. Se nós mesmas, falantes de linguas non hexemónicas, non somos quen de cambiar o discurso do canon patriarcal e imperialista non podemos licitamente agardar que o fagan noutros lugares. Se nós non consideramos a literatura en galés, en támil, en iouruba ou en guaraní como parte da literatura universal non debería sorprendernos que noutros lugares non consideren a literatura galega como tal. Incluso en empresas editoriais que pretenden achegar a Galicia a mellor literatura do mundo non inclúen no seu catálogo máis que a anecdótica autora e seguen traballando con linguas occidentais ou imperiais fóra de occidente. Estas ideas poderían resumirse nunha variación do manido dito: non podemos mexar por enriba doutras culturas e dicir que é porque nos chove a nós.

Finalmente, nesta construción nacional destaca tamén como o labor de tradución literaria, que é o prestixiado socialmente, como xa comentou Baxter (2010), o exercen os homes, mentres que as tradutoras, moitas máis en número e sen dúbida moitas máis nas listaxes de traballadoras autónomas, traducen maioritariamente os textos sen prestixio nin visibilidade social. A asociación da tradución coa normalización e coa construción nacional leva tamén a outro problema máis engadido, que é a escuridade sobre as formas de tradución e interpretación non literarias que, a meu entender, teñen un valor fundamental de normalizar no sentido de introducir a lingua en usos e espazos diversos fronte a normalizar como «anosar» e eliminar, con sanción da autoridade, a diversidade.



Pages:     | 1 | 2 || 4 |


Similar works:

«2014 Proxy Memo: OCCIDENTAL PETROLEUM Resolution: Quantitative Risk Management Reporting for Hydraulic Fracturing Operations Hydraulic Fracturing – Quantitative Reporting Occidental Petroleum Annual Meeting: May 2, 2014, Houston, TX RESOLUTION Shareholders request the Board of Directors to report to shareholders by October 30, 2014, and annually thereafter, using quantitative indicators, the results of company procedures and practices, above and beyond regulatory requirements, to minimize any...»

«Prelude and Fugue in A, Op. 87 No. 7 Shostakovich Background information and performance circumstances Dimitri Shostakovich (1906–1975) was a major Russian composer and pianist. He was an extremely important mid-20th-century symphonist, and a leading writer of string quartets. He also composed concertos, film scores, incidental music, operas, ballets, and piano music. His career was spent under the Soviet (Communist) regime, which severely restricted creative artists’ freedoms. Shostakovich...»

«UNREPORTED IN THE COURT OF SPECIAL APPEALS OF MARYLAND No. 0187 September Term, 2015 JAMOL KINGSBOROUGH v. STATE OF MARYLAND Leahy, Friedman, Thieme, Raymond G., Jr. (Retired, Specially Assigned), JJ. Opinion by Thieme, J. Filed: March 24, 2016 *This is an unreported opinion, and it may not be cited in any paper, brief, motion, or other document filed in this Court or any other Maryland Court as either precedent within the rule of stare decisis or as persuasive authority. Md. Rule 1-104. —...»

«1 No. 42 of 2015 SIXTH NATIONAL ASSEMBLY PARLIAMENTARY DEBATES (HANSARD) FIRST SESSION WEDNESDAY 02 DECEMBER 2015 CONTENTS PAPERS LAID QUESTION (Oral) MOTION STATEMENT BY MINISTER BILLS (Public) ADJOURNMENT Members Members THE CABINET (Formed by the Rt. Hon. Sir Anerood Jugnauth, GCSK, KCMG, QC) Hon. Sir Anerood Jugnauth, GCSK, Prime Minister, Minister of Defence, Home Affairs, KCMG, QC Minister for Rodrigues and National Development Unit Hon. Charles Gaëtan Xavier-Luc Duval, Deputy Prime...»

«FOOD CONSUMPTION AND NUTRITION DIVISION September 2005 FCND Discussion Paper 201 Community, Inequality, and Local Public Goods: Evidence from School Financing in South Africa Futoshi Yamauchi and Shinichi Nishiyama 2033 K Street, NW, Washington, DC 20006-1002 USA • Tel.: +1-202-862-5600 • Fax: +1-202-467-4439 • ifpri@cgiar.org www.ifpri.org IFPRI Division Discussion Papers contain preliminary material and research results. They have not been subject to formal external reviews managed by...»

«IAEA Safeguards Agreements and Additional Protocols Verifying Compliance with Nuclear Non-Proliferation Undertakings Contents Foreword:............................................... 2 1. The Important Role of IAEA Safeguards................. 5 2. Strengthening the Safeguards System.................. 6 3. Rationale for Participating in the Safeguards System................................»

«Protogrammetry and Remote sensing Semester Project. PHOTOGRAMMETRY AND REMOTE SENSING PROJECT Project Name: Reduction of DSM to DTM and Quality Assessment Institute of Geodesy and Photogrammetry Department: Focus Area: Zurich Airport Aerial Photogrammetry with RGB and CIR.Product/Process: Mr. Jedsada Kerdsrilek Geomatic Engineering and Planning MSc Swiss Federal Institute of Technology Zurich DSM to DTM generation -15/29/2008 Protogrammetry and Remote sensing Semester Project. TABLE OF CONTENTS...»

«SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION Washington, D.C. SECURITIES AND EXCHANGE ACT OF 1934 Rel. No. 61120 / December 7, 2009 Admin. Proc. File No. 3-13335 In the Matter of the Application of SCOTT MATHIS c/o Hutner Klarish LLP 1359 Broadway, Suite 2001 New York, NY 10018 For Review of Disciplinary Action Taken by FINRA OPINION OF THE COMMISSION REGISTERED SECURITIES ASSOCIATION – REVIEW OF DISCIPLINARY PROCEEDINGS Violations of Conduct and Membership Rules Misstatements on Form U4 Registered...»

«Woodsmoke Bushcraft & Wilderness Survival African Bushcraft Namibia Woodsmoke’s African Bushcraft Namibia 24th (arrival) – 31st (departure) October 2015 Expedition Briefing Pack Page 1 6/6/2015 Woodsmoke Bushcraft & Wilderness Survival African Bushcraft Namibia The Expedition at a glance Our expedition is not your average safari; it’s an experience whether it’s being awe struck by the staggering vastness of the landscape, that instinctive trickle of fear when you hear your first puff...»

«1 EVAṂ ME SUTTAṂ This is how I heard it by Patrick Kearney The Buddha on emptiness Introduction In this class we will examine the Buddha’s teaching on emptiness (suññatā).1 Our central text is Mahāsuññatā Sutta (Greater Discourse on Emptiness) (M122), but if we are to gain a full understanding of the Buddha’s approach to emptiness we need to read this text in the context of other texts, in particular its companion sutra, Cūḷasuññatā Sutta (Shorter Discourse on Emptiness)...»

«SKIFTEPROTOKOLLER : AALBORG HOSPITAL Denne bog er et Scannet kopi af en på Skrivemaskine skrevet afskrift af de Originale Skifteprotokoller fra Aalborg Hospital, og alle sidenumre der henvises til er de oprindelige sider, som er bevarede, og ikke de nuværende A 4 sider.AALBORG HOSPITAL SKIFTEPROTOKOL INDHOLDSFORTEGNELSEB Bog nr. l.1691 til 1719 side nr. Michrofilm nr.M.9168 B 1til 30. Bog nr. 2 1719 til 1755 Michrofilm nr.M,9169 A. 31 til 81. Bbg nr. 3 1755 til 1779 Michrofilm nr.M.9169 B...»

«Research in Higher Education Journal Bound by tradition? Peer review and new scholarship: An institutional case study Barbara Jo White Western Carolina University Laura Cruz Western Carolina University Jill Ellern Western Carolina University George Ford Western Carolina University Hollye Moss Western Carolina University ABSTRACT Peer review is by no means a routine process for traditional, or basic, research. Even so, peer review is even less routinized for other forms of scholarship. In 1990,...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2017 www.thesis.dislib.info - Online materials, documents

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.